8th International Conference on the Evolution of Language

Evolang8: Information for the Press

The Utrecht Institute of Linguistics OTS (UiL OTS) of Utrecht University, the Netherlands, hosts the 8th International conference on the Evolution of Language (Evolang8), to be held 14-17 April 2010. The conference is organised by researchers from the universities of Utrecht and Amsterdam.


Evolang8: Informatie voor de pers

Prominente wetenschappers over taal & evolutie bijeen in Nederland

Wetenschappers van de universiteiten van Amsterdam en Utrecht organiseren van 14 tot 17 april de internationale "Evolution of Language" conferentie, waarvoor de internationale top op het gebied van taal & evolutie naar Nederland komt.

Achtergrond

Taal is volgens vele wetenschappers de sleutel voor het menselijk denkvermogen. Het onderzoek naar het ontstaan van taal en cognitie is misschien wel de laatste van de grote puzzels voor de wetenschap, na de oorsprong van het universum en het leven. Maar anders dan bij die andere puzzels, tasten wetenschappers over het ontstaan van taal en menselijke cognitie nog grotendeels in het duister. Duidelijk is dat het in relatief korte tijd gebeurd moet zijn: de laatste gemeenschappelijke voorouder met de chimpanzees leefde zo'n 7 miljoen jaar geleden. Maar welke van de voorouders van de mens sindsdien voor het eerst taal had, of taal eerst kwam en daarmee de uniek menselijke intelligentie, of andersom, dat blijft allemaal nog onduidelijk. Veel serieuze wetenschappers hebben zich gedurende de 20e eeuw van deze onbetwistbaar fascinerende vragen afgewend omdat zij bang waren dat ze onoplosbaar waren. De laatste jaren zijn er echter een paar spannende ontwikkelingen op dit gebied, waardoor er veel meer relevante feiten op tafel komen en meer inzicht is gekomen in welke vorm geldige verklaringen kunnen hebben. Wetenschappers kunnen daardoor nu veel beter het kaf van het koren scheiden: sommige theorieen kunnen overboord omdat ze worden tegengesproken door nieuwe ontdekkingen in de gedragsbiologie of genetica, en andere omdat ze niet voldoen aan eisen die kunnen worden afgeleid uit onder meer de evolutietheorie.

Enkele hoogtepunten

Veel van de hoofdrolspelers in deze ontwikkelingen zijn van 14 tot 17 april in Utrecht bij elkaar. Een van de grote ontdekkingen op het gebied van de genetische basis van taal is de identificatie van het FoxP2 gen in een Engelse familie met een erfelijk aandoening die vooral het taalvermogen aantast. Sindsdien zijn varianten van het FoxP2 gen aangetroffen in allerlei dieren en ontrafelt men langzaam de evolutionaire geschiedenis van het gen. De menselijk versie onderscheid zich opmerkelijk van andere apen; in 2007 vond met de menselijke versie ook terug in beenderen van de Neandertalers, uit een tak van mensachtigen die zich zo'n miljoen jaar afsplitste van de tak die tot de mens heeft geleid. Spreker op de conferentie is biologe Constance Scharff (hoogleraar in Potsdam), een van de centrale figuren in het FoxP2 onderzoek, en ondermeer ontdekker van de bijzondere rol die FoxP2 speelt in de zang van zangvogels. Andere wetenschappers op de conferentie die zich met FoxP2 hebben bezig gehouden zijn onder meer Morten Christiansen (cognitiewetenschapper op Cornell) en Robert Berwick (taalkundige op MIT).

Ook in de gedragsbiologie hebben een reeks van ontdekkingen geleid tot herziening van theorieen van de evolutie van taal. Heel veel van de eigenschappen waarvan taalkundigen dachten dat ze uniek waren voor de mens, blijken wel degelijk ook in andere diersoorten terug te vinden. Tecumseh Fitch (uit Wenen), die op de conferentie zijn nieuwe boek presenteert, ontdekte bijvoorbeeld dat de permanent verlaagde adamsappel helemaal niet uniek is voor de mens, en plaatste daarmee belangrijke kanttekeningen bij de populaire theorie van Philip Lieberman dat dit de cruciale vernieuwing was in de evolutie van spraak. Andere aanwezige wetenschappers met ontdekkingen op het gebied van de evolutie van spraak zijn Bart de Boer (Amsterdam) en Verena Ohms (Leiden). Klaus Zuberbuhler (St. Andrews) ontdekte bij verschillende apensoorten dat ze combinaties van signalen kunnen maken en interpreteren, wat ook lang als iets uniek menselijk werd beschouwd. Taalkundige Stephen Anderson (Yale) schreef een populair boek (Dr Dolittle's Delusions) over hoe communicatie bij dieren toch echt verschilt van menselijke taal. Andere wetenschappers met werk op dit terrein zijn o.m. James Hurford (Edinburgh, met een nieuw boek), Caroline van Heijningen en Carel ten Cate (Leiden), Kazuo Okanoya (Tokyo) en Irene Pepperberg (Brandeis/Harvard; bekend van haar studie van de onlangs overleden geniale papegaai Alex).

Aan de theoretische kant is een van de belangrijkste ontwikkelingen de erkenning van 'culturele evolutie' als een evolutionaire kracht op zich. Net zoals het genetisch materiaal door het samenspel van mutatie en natuurlijke selectie beter aangepast kan raken aan de omstandigheden, zo kan ook cultureel materiaal -- bijvoorbeeld de klanken, woorden en grammatica regels van taal -- door het samenspel. Slot-spreker op de conferentie is neurowetenschapper Terrence Deacon, beroemd geworden met zijn bestseller Symbolic Species. Daarin signaleert hij dat het feit dat talen zich via culturele evolutie kunnen aanpassen aan de leervermogens van de mens, een cruciale rol kan spelen in het ontstaan van de enorme kloof tussen mens en dier. Daarbij zet het een hoop van de traditionele argumenten uit de taalkunde voor een uitgebreide, aangeboren Universele Grammatica op zijn kop. Andere wetenschappers die zich met culturele evolutie hebben bezig gehouden zijn evolutiebioloog Evrs Szathmary (Budapest; bekend van zijn boek, met John Maynard-Smith, The major transitions in evolution), Hannah Cornish en Simon Kirby (Edinburgh) en Morten Christiansen (Cornell).

Tenslotte is er een prominente plaats op de conferentie voor de ontwikkeling van wiskundige en computermodellen van de evolutie van taal. Theorieen over de evolutie van menselijke taal bestaan vaak uit lange scenario's met veel tussenstappen, met slechts hier en daar empirisch bewijs. In zulke gevallen is extreme zorgvuldigheid vereist in de gevoerde redeneringen, en wiskundige en computertechnieken zijn daarbij van enorme waarde. Op de conferentie spreekt Gerhard Jdger (Tuebingen), een van de pioniers in het toepassen van de evolutionaire speltheorie -- vooral ontwikkeld in de biologie en economie -- op vragen over de evolutie van taal. Andere onderzoekers op het gebied van dit soort modellen zijn Bart de Boer (Amsterdam), Andrea Baronchelli (Barcelona), Tom Griffiths (Berkeley) en Jelle Zuidema (Amsterdam).

Meer informatie

Het volledige programma van de conferentie staat op http://evolang2010.nl . Op donderdag 15 april, van 20u tot 22u, is er een publieksevenement met o.m. Constance Scharff en Robert Berwick. Meer informatie daarover op de site van Studium Generale: . Voor overige informatie over de conferentie, de wetenschappelijke achtergond, contact-informatie van de sprekers en de mogelijkheden voor een perskaart kunt u contact opnemen met Jelle Zuidema (zuidema@uva.nl, 0626762855).

Useful Links


News

  • (5/4/10) An updated version of the Evolang8 poster is now available, with the revised list of plenary and invited speakers. New plenary speaker is Robert Berwick (MIT), new invited speakers are W Tecumseh Fitch, Michael Arbib & Merlin Donald and Alban Lemasson & Klaus Zuberbühler.
  • (26/3/10) A thoroughly revised program for the Cerebral dominance workshop, and a slightly changed program and workshop proceedings for the Models of Language Evolution workshops are now on the Workshops Page.
  • (26/3/10) Each of the posters has been assigned to one of the three poster sessions. Details can be found here.
  • (26/3/10) Julia Fischer has withdrawn her invited talk at the conference. The program has been revised as a result of this and a few other withdrawls; some poster presenters have been asked to present orally such that the total number of talks is still 95. The (hopefully) final program is here.
  • (23/3/10) Our sponsors, the Utrecht Institute of Linguistics, Oxford University Press, the City of Utrecht, Cambridge University Press and John Benjamins Publishing Company, are all mentioned with logo's on the Committees page.
  • (10/3/10) Due to delayed workshop programming we have decided to extend the "early birds" reduced registration fee to March 21st!
  • (5/3/10) Marc Hauser has withdrawn his plenary talk at the conference, and will be replaced by Robert Berwick (MIT).
  • (27/01/10) A detailed, preliminary program, with all oral presentation assigned to a slot, is now available here. Any requests regarding the program can be submitted using this form.
  • Older news items