Muziekwetenschap, Kromme Nieuwegracht 29, 3512 HD Utrecht, telefoon (030) 253 63 00, fax (030) 253 61 67

INTERNATIONAL
BACH SYMPOSIUM
UTRECHT 2000

Bach Research in 2000 - Problems and Perspectives
Universiteit Utrecht, 12 - 14 September 2000

Het Bach-project Utrecht 2000
wordt mede mogelijk gemaakt door:

College van Bestuur
Bestuur van de Faculteit der Letteren
Onderzoekinstituut voor Geschiedenis en Cultuur
Onderwijsinstituut Kunstgeschiedenis en Muziekwetenschap
Faculteit Godgeleerdheid
Provincie Utrecht
Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen
Stichting G.H.G. von Brucken Fock Fonds
Fentener van Vlissingen Fonds
Stichting K.F. Heinfonds

Top
Inleiding

De componist Johann Sebastian Bach (1685-1750) is in de hedendaagse cultuur geen onbekende. Zijn naam prijkt op talloze concertprogramma's en de jaarlijks verschijnende hoeveelheid cd's met werken van Bach is overstelpend groot. Ook in de wetenschap neemt Bach een bijzondere plaats in. Aan geen andere componist worden jaarlijks internationaal zoveel publicaties gewijd. In toenemende mate is deze wetenschappelijke belangstelling niet alleen afkomstig van musicologen, maar ook van wetenschapsbeoefenaren uit andere disciplines (zie onder). De laatste decennia staat het onderzoek naar de relatie tussen tekst en muziek in Bachs werken in het brandpunt van de belangstelling.

In het jaar 2000 wordt via symposia, concerten, publicaties etc. wereldwijd in het bijzonder aandacht aan Bach geschonken: het is dan 250 jaar geleden dat hij overleed. In de muziekgeschiedenis staat 1750 niet alleen bekend als 'het sterfjaar van Bach', maar dit jaar 1750 markeert tevens het einde van een stijlperiode die in de muziekgeschiedenis als 'barok' wordt aangeduid.

Het Bach-herdenkingsjaar 2000 vormt bij uitstek aanleiding om de balans op te maken van de tegenwoordige stand van kennis en de probleemvelden binnen het Bach-onderzoek. Zoals de bekende Bach-deskundige, musicoloog en theoloog Walter Blankenburg al geruime tijd geleden vaststelde, is dit onderzoek - in de internationale literatuur doorgaans als de Bachforschung aangeduid - geen exclusief muziekwetenschappelijke aangelegenheid meer; de Bachforschung is een wetenschap tussen de wetenschappen geworden waarin ook voor disciplines als theologie en germanistiek een niet onbelangrijke rol is weggelegd. In 1976 resulteerde de dringende behoefte aan interdisciplinair Bach-onderzoek in de oprichting van de Internationale Arbeitsgemeinschaft für theologische Bachforschung. Doel van de inmiddels overleden initiator - Walter Blankenburg - was het bijeenbrengen van een groep interdisciplinair gekwalificeerde onderzoekers teneinde "von einem historisch vertieften und gesicherten Verständnis der Texte her die Musik umfassender zu erschließen, wobei umgekehrt die Analyse der Komposition auf Inhalte und Aussagen des Textes aufmerksam macht". Ofschoon er de afgelopen twintig jaar op dit gebied belangwekkende resultaten zijn geboekt 1, is de geformuleerde doelstelling tot op de dag van vandaag actueel.


Noten:
1) Theologische Bachforschung heute. Dokumentation und Bibliographie der Internationalen Arbeitsgemeinschaft für theologische Bachforschung 1976 - 1996. Mit 15 Textbeiträgen, hrsg. von Renate Steiger (Glienicke/Berlin/Cambridge/Massachusetts 1998).


Deze site is ontworpen en vervaardigd door Ing. D.J. van Driel, laatst gewijzigd 28 juni 2000