[an error occurred while processing this directive]

De Toren Van Babel


praktische informatie

cursusbeschrijving

overzicht

achtergrond-materiaal, opdrachten

praktische informatie

docent

Hugo Quené
Trans 10, kamer 2.25,
e-mail Hugo.Quene@let.uu.nl,
webstek,
spreekuur dinsdag 14:00-15:30.

cursuscode

Deze cursus heeft codenummer 920476.

rooster

cursusjaar 2000-2001, blok 1
maandag11.00-13.00KNG80 004
woensdag11.00-13.00KNG80 006
aanvang

Cursusbeschrijving (doel en inhoud)

Pieter Breughel de Oude, De Toren Van Babel, ca.1563 Het onderwerp van deze cursus is de grote verscheidenheid aan talen die in de wereld gesproken worden. In het eerste deel, "Variatie en typologie", bekijken we de enorme variatie aan talen. In welke opzichten verschillen al die talen eigenlijk van elkaar? We kijken naar verschillen in klanken, woordstructuur, zinsbouw en betekenis. Welke typen talen worden onderscheiden? Waarom zijn er zoveel verschillende talen? Hoe ontstaan nieuwe talen, en waarom verdwijnen er nu zoveel talen? Ook kijken we naar de variatie binnen een taal, bv tussen plat en beschaafd praten, of tussen mannentaal en vrouwenpraat.
In het tweede deel van de cursus, "Taalverwerving en vertalen" kijken we hoe mensen omgaan met verschillende talen. Vreemde talen moet je leren: op het werk en op straat (na immigratie in een ander taalgebied), of op school (standaardtaal, vreemde taal). Hierbij besteden we ook aandacht aan het leren van Nederlands als tweede taal (naast een andere thuistaal). Teksten in een vreemde taal kan je vertalen naar een andere taal. Welke problemen treden op bij het maken van een vertaling? Hoe kunnen vertalers die problemen oplossen?
Deze cursus kan worden beschouwd als oriëntatie op de taalkundige variant van Taal- en Cultuurstudies/Algemene Letteren.

Meer informatie is te vinden bij de cursusbeschrijving in de facultaire cursuskrant.

aanvang

overzicht van bijeenkomsten

weekcollegedatumonderwerp
114/9 inleiding, overzicht
126/9 typologie, classificatie van talen, basis-terminologie
2311/9 eerste oorzaak van diversiteit: taalverandering, genetische verwantschap (o.a. verandering van woordbetekenis, etymologie, klankverandering)
2413/9 bibliotheek-instructie LetterenBibliotheek
3518/9 tweede oorzaak van diversiteit: talen in contact, pidgins, creool-talen; afname van diversiteit door taalcontact
3620/9 variatie binnen één taal (o.a. gender, poldernederlands)
4725/9 over het leren van een vreemde taal
4827/9 Nederlands als tweede taal
592/10 woordbetekenis; vertalen op woordnivo
5104/10 vertalen op zinsnivo; vertaalwetenschap
6119/10 terugblik en vooruitblik: verschillen en overeenkomsten tussen talen; taalkundige variant, mogelijke specialisaties
aanvang

bij college 1

aanvang

bij college 2

aanvang

bij college 3


aanvang

bij college 4

Deze bijeenkomst bestaat uit een instructie in de Letterenbibliotheek. De bibliotheek is een onmisbaar instrument voor de studenten en docenten van de Faculteit der Letteren. Je kan er niet snel genoeg kennis mee maken! Voor sommige opdrachten in deze cursus moet je zelf aan het werk in de bibliotheek.
De instructie vindt plaats in twee groepen, op woensdag 13 september 2000. Deelname is verplicht. De eerste groep wordt rondgeleid en geïnstrueerd van 9 tot 11 uur, de tweede van 11 tot 13 uur.

Studenten die tussen 9 en 11 uur college moeten volgen, en studenten die van buiten Utrecht moeten komen, kunnen deelnemen in de tweede groep (11-13 uur). De andere studenten moeten deelnemen in de eerste groep (9-11 uur).

Deelnemers worden opgewacht in de centrale hal van de bibliotheek. Kom op tijd! Het officiële adres is Drift 27, maar de hoofdingang bevindt zich aan Wittevrouwenstraat 7-11 (via witte poort van de Universiteitsbibliotheek). Je hebt een pen en papier nodig, plus je collegekaart. Andere spullen moet je opbergen in een kluisje (inworp 1 gulden als borg).

Meer informatie is te vinden op de Letterenbibliotheek webstek.

aanvang

bij college 5

aanvang

bij college 6

  • 'Urquelle' over het Poldernederlands:
    Jan Stroop (1998) Wordt het Poldernederlands model?
  • Veel meer informatie over het Poldernederlands is beschikbaar via een uitgebreide webstek
  • Geluidsdemonstraties die op college te beluisteren waren:
    • afkomstig van audiufon, utrechtse verzameling geluidsdemonstraties
    • afkomstig van poldernederlands webstek
    • geluidsfragment van Volumia, Blijf Bij Mij of toch Blaaif Baai Maai? Oordeel zelf! (Dit fragment duurt 0:22, mono, 230 kB)
  • Sander Pleij (1999) Blaaif Baai Maai, uit De Groene Amsterdammer
  • opdrachten
aanvang

bij college 7

  • Taalkundig manifest (mei 2000) Het Multiculturele Voordeel: Meertaligheid als uitgangspunt, van het Meertens Instituut ("Het Bureau").
  • opdracht 7:
    Bestudeer het hierboven genoemde manifest. Schrijf een 'paper' van ongeveer 1 pagina (minimaal ½, maximaal 1½ pagina A4), waarin je een weloverwogen en goed geformuleerd oordeel geeft over de meningen en voorgestelde oplossingen in het manifest. Je kunt je eventueel beperken tot de hoofdpunten, waarmee je het juist wel of juist niet eens bent.
    Deze opdracht mag je uitvoeren met een partner.
    Je moet je werkstuk inleveren bij de docent in college 9, op maandag 2 oktober 2000 om 11:00 uur.
  • Taalonderzoekers Jacomine Nortier en René Appel praten over taalvernieuwing en straattaal; luister naar dit gesprek, geïllustreerd met voorbeelden van straattaal. Dit is een opname van het NCRV-programma Schuim en As op Radio 5. (Dit fragment duurt 32:48, in RealAudio 16 kbit/s, mono, 3835 kB)
aanvang

bij college 8

  • lesmateriaal uit het onderdeel "luistervaardigheid" van de lesmethode Nederlands in Perspectief (module 3), voor NT2 voor volwassenen
    • Een voordracht van Joop van der Horst over zijn taaladviesburo.
    • Een korte dialoog waarin intonatie van belang is.
  • overzicht van internet-bronnen over Nederlands als tweede taal (van Universiteitsbibliotheek KUB)
aanvang

bij college 9

  • Vertalingen zijn soms van zeer groot belang. Dat blijkt bv uit de discussie over de vertalingen van U.N. Security Council Resolution 242 (22 november 1967) over "...terugtrekking van Israeli gewapende troepen uit de bezette gebieden..."
  • Overzicht van "valse vrienden"
    in het Zweeds en Nederlands
  • opdrachten
aanvang

bij college 10

  • twee fragmenten uit de film My Fair Lady (1964), waarin Elisa Doolittle spraaklessen krijgt van Professor Higgins.
    1. het spoanse groan... met "foute" klinkers (8610 kB, Quicktime)
    2. het spaanse graan..., met "goede" klinkers (6783 kB, Quicktime)

    Daniel Jones Het personage van Professor Higgins is gemodelleerd naar Daniel Jones (1881-1967), hier afgebeeld. Daniel Jones was de eerste "professor in phonetics". Veel meer informatie over deze film is beschikbaar bij de Internet Movie Database.

  • opdrachten
aanvang

nakomertjes

Participate in the Linguistic Olympics.