CLAN programma's

Hieronder volgt een korte uitleg over de CLAN-programma's. Verdere uitleg over de CLAN-programma's krijg je tijdens de CHILDES instructie. Je kunt de coderingen ook vinden in het CLAN programma op de CHILDES homepage, in het handboek van Brian MacWhinney en in de bundel van Sokolov en Snow. Een aardige Engelstalige site over CHILDES met oefeningen is van Lynn Eubank (Univerity of North Texas, Denton).

Referenties:

 

 

Het gebruik van CLAN

Wanneer je in WINDOWS werkt op een van de computers in het Lab (Acquisition laboratorium), kun je CLAN onder de programma’s vinden. Bij het analyseren in CLAN heb je een "commands window" waar de CLAN commando's ingevoerd worden en een "output window", waar de output verschijnt. Door op CLAN te klikken kom je het in de commando en output schermen. 

 

Het Commando scherm

Het Commando scherm ziet er als volgt uit.

 

(Source: URL: www.cogsci.ed.ac.uk/~amyi/mate/childes.html by Beppe Capelli and Amy Isard)

 

 

Output Scherm

Het output scherm geeft de resultaten weer van het laatste CLAN commando.

 

 

Elk CLAN zoekopdracht bestaat uit een aantal vaste componenten:  

 

Input en output directory

De input en output directories geef je als volgt aan:

Per default geeft CLAN de output op het scherm. Met de optie +f of het 'redirect' symbool > kan je dit veranderen. Zie Parameter Switches hieronder. Daarnaast kun je bij de commando's preciese informatie opgeven w.b. de werkfile en de output file. Zie hiervoor de instructies  Praktijkopdrachten

 

De Zoekfuncties

Daarnaast heeft CLAN een aantal  zoekfuncties: het commando, de zoekfile(s) en de parameter switch(es). Het commando wordt eenmalig ingevoerd. De switches en de zoekfiles kunnen meerdere keren ingevoerd worden. De volgorde van de verschillende switches en zoekfiles maakt niet uit. Wel is het belangrijk dat er tussen de opties telkens een spatie gehouden wordt. 

Per default geeft CLAN per doorzochte file 1 outputfile. Met de optie +f of het 'redirect' symbool > kan je dit veranderen. Zie Parameter Switches hieronder.  

 

1. Het Commando

CLAN is ontworpen om geautomatiseerde analyses van data uit te voeren. De belangrijkste analyse mogelijkheden zijn: het tellen van frekwenties, het zoeken van woorden/morphemen, het gecombineerd zoeken van 2 of meer woorden/morphemen, het tellen van zinslengtes. In de cursus zullen we alleen met de meest gebruikte commando's hoeven te werken. Een overzicht van de CLAN-commando's vindt je door op het CLAN icoon op het Commando scherm te klikken.

 

 freq

 

 kwal

 

 combo

 

 

zoekt naar frekwenties van woorden

(als resultaat krijg je een lijst woorden met hun frekwenties)

zoekt naar woorden

(als resultaat krijg je de lijst met de zinnen waarin het woord voorkomt)

zoekt naar combinaties van woorden 

(als resultaat krijg je de lijst met de zinnen waarin de woorden voorkomen

 

2. De Parameter Switches

Door per commando een aantal parameter switches in te voeren kan de zoekactie ingeperkt of uitgebreid worden. De meest gebruikte parameter switches zijn de volgende. 

 

Switch

 +t

 +s
 +w -w

 +u

 +f -f

  +d

 

Functie

selecteert de uitingen van een bepaalde 
spreker (achter de tier) 
selecteert een te zoeken woord (search)
geeft extra zinnen in de context van het gezochte woord (window)
zorgt ervoor dat alle zoekresultaten in 1 file worden opgeslagen 
+f: de output wordt in de file(s) opgeslagen
-f: de output verschijnt op het scherm
met 'kwal' zet deze optie de output in CHAT formaat, geschikt voor verdere zoekacties

 

 

Voorbeeld

+t*SAR

 

+s"waar" (zoekt naar: waar)

+w4 -w2 (geeft 4 regels voor en 2 na de uiting waar het woord in voorkomt)

 

 

 

 

 

 

1) Een zoekactie met kwal kan er als volgt uitzien:

kwal +s"waar" +s"hoe" +t*SAR sar*.cha +w1 -w1 +u +f 

Zoekt naar de woorden waar en hoe in de uitingen van Sarah. Doet dat in alle CHAT-files van Sarah (in de directory die je hebt aangegeven onder Working op het Commando scherm).  Geeft alle uitingen waar deze woorden in voorkomen plus telkens 1 uiting ervoor en 1 erna. Slaat de output op in een grote file (in de directory die je hebt aangegeven onder Output op het Commando scherm). Deze file heeft automatisch de extensie .kwa

Wanneer je de output file een andere extensie wilt geven kun je dit doen door een drieletter commando aan de +f switch toe te voegen, bijv. +flst . Hiermee wordt de output in een file met de extensie .lst opgeslagen. Wil je de naam van het output file nog specifieker maken, dan kun je het 'redirect symbool > gebruiken, zie bijv. hieronder

kwal +s"waar" +s"hoe" +t*SAR sar*.cha +w1 -w1 +u > dem-lst.txt

Hiermee zet je de output in een file genaamd dem-lst.txt 

2) Een voorbeeld met freq:

freq +s"wanneer" +t*LAU lau*.cha 

Geeft de frekwentie van wanneer bij Laura. Doet dat in alle CHAT-files van Laura (in de directory aangegeven onder Working op het Commando scherm). Vertoont de output op het Output window.   

De uitleg over het sterretje (*) vind je hieronder

3) Een voorbeeld met combo:

combo +s"what"^*^"do" +t*CHI +t*MOT nina*.cha +f

Zoekt naar het woord what onmiddellijk na of verderop in de zin gevolgd wordt door do in de uitingen van CHI (child=Nina) en MOT (mother=moeder van Nina). Doet dat in alle CHAT-files van Nina (in de directory die je hebt aangegeven onder Working op het Commando scherm).  Geeft alle uitingen waar deze woorden in voorkomen. Slaat de output op in afzonderlijke files (in de directory die je hebt aangegeven onder Output op het Commando scherm)

 

Hulpjes bij de zoekcommando's

Als laatste volgen hier nog twee mogelijkheden om het zoeken te vergemakkelijken

 

1. De Joker (sterretje *)

De Joker (het sterretje *) is een veelgebruikt middel om het zoeken te vergemakkelijken. Je kunt met de Joker * in meerdere files tegelijk zoeken en je kunt naar meerdere morfemen van een woord tegelijkertijd zoeken.

Bijvoorbeeld

 

sar10.cha

sar*.cha

+s"wandelen"

+s"wandel*"

 

 

+s"*wandel*"

 

 

zoekt in 1 file (sar10.cha)

zoekt in alle (cha) files van Sarah 

zoekt naar wandelen

zoekt naar alle woorden die beginnen met wandel: wandelen, wandelt, wandelde, wandeling, wandelpad, etc.

zoekt naar alle woorden waar wandel in staat, dus naast die hierboven ook: gewandel, aanwandelen

 

 

2. Zoeken in een lijst woorden

Je kunt een lijst woorden maken waarop je wilt zoeken en deze lijst vervolgens opslaan in een file. Het commando kun je vervolgens op de woorden in de file laten zoeken (scheelt een aantal +s-en telkens intypen)

Bijvoorbeeld:

kwal +s@A:\vraagw.lst

Zoekt naar de woorden opgeslagen in de file A:\vraagw.lst